#Bayi portalı nedir?
Bayi portalı, markanın kendi bayi ağına özel ürün, fiyat, stok ve sipariş akışı sunduğu kapalı sistemdir. Bayiler kendilerine tanımlanan fiyat listeleriyle sipariş verir ve operasyon merkezi panelden yönetilir.
#Pazaryeri ne zaman gerekir?
Birden fazla satıcı, tedarikçi veya marka aynı çatı altında işlem yapacaksa pazaryeri modeli gerekir. Bu modelde komisyon, satıcı paneli, ödeme dağıtımı, kargo yönetimi ve onay süreçleri daha kritik hale gelir.
#Aynı altyapı iki modeli de destekleyebilir
Doğru kurgulanmış bir B2B altyapı önce bayi portalı olarak başlayabilir, daha sonra satıcı ve tedarikçi rolleri eklenerek pazaryeri modeline genişleyebilir.
#Karar matrisi: hangi model size uygun?
| Soru | Bayi portalı | Pazaryeri | |------|--------------|-----------| | Kim ürünü yayınlıyor? | Yalnızca marka sahibi | Birden çok satıcı | | Fiyat kim belirliyor? | Marka sahibi | Her satıcı kendi | | Stok kimin? | Marka sahibinin tek deposu | Her satıcının kendi stoğu | | Sevkiyatı kim yapıyor? | Marka sahibi | Satıcı veya merkezi fulfillment | | Komisyon var mı? | Hayır | Evet | | Onay/evrak gerekiyor mu? | Bayi onayı | Satıcı evrakı + bayi onayı |
(Tablo metinsel olarak verilmiştir; satır satır okuyarak yapınıza uygun seçeneği belirleyebilirsiniz.)
#Bayi portalı senaryosu
Bir hırdavat üreticisi, tüm Türkiye'deki 350 bayisine ürün satıyor. Tüm ürünler kendi deposunda, fiyatları kendisi belirliyor, faturayı kendisi kesiyor, kargo anlaşması kendi adına. Bu durumda bayi portalı yeterlidir; çok satıcılı pazaryeri kompleksitesine ihtiyaç yoktur. Operasyon hızı, bayinin kullanım kolaylığı ve ERP entegrasyonu birinci öncelik olur.
#Pazaryeri senaryosu
Bir dermokozmetik distribütörü, hem kendi markalarını hem de anlaşmalı 12 farklı markayı eczanelere sunmak istiyor. Her markanın fiyatı ve stoğu farklı, bazıları sipariş aldıktan sonra distribütör deposuna kargo ile geliyor, bazıları doğrudan eczaneye sevk ediyor. Burada çok satıcılı pazaryeri modeli gerekir; her satıcının kendi paneli, kendi fiyat ve stok yönetimi, satış sonrası komisyon hesaplama akışı kurulur.
#Hibrit model: en sık karşılaşılan yapı
Türkiye'deki B2B projelerin büyük çoğunluğu salt portal veya salt pazaryeri değil, hibrit yapıdadır. Ana marka kendi ürünlerini yayınlar (portal mantığı), bazı tamamlayıcı ürünleri tedarikçileri yayınlar (pazaryeri mantığı). i-Pazaryeri çekirdeği bu hibrit modeli sıfırdan yazma gereği duymadan, aynı altyapıda destekler. Hangi ürünün hangi mantıkta çalışacağı yapılandırılabilir bir parametre olarak yönetilir.
#Geçiş senaryosu: portal'dan pazaryeri'ne
Sık karşılaştığımız bir durum şudur: marka önce 6 ay bayi portali olarak başlatır, modeli oturttuktan sonra 2 farklı tedarikçiyi davet ederek pazaryeri tarafına geçirir. Bu geçiş kolay olabilir mi? Başta doğru kurgulanmış bir altyapıda evet — yeni rolün tanımlanması, satıcı paneline erişim, komisyon hesaplama ve ödeme dağıtımı modüllerinin aktive edilmesi yeterlidir. Doğru başlamayan projeler ise pazaryeri'ne geçmek için neredeyse sıfırdan yazılım geliştirmek zorunda kalır.
#Pratik öneri
Hangi modeli seçeceğinize karar vermek için şu üç soruyu cevaplayın: (1) Bir yıl içinde sistemde kaç farklı satıcı/tedarikçi olacak? (2) Her satıcı kendi fiyat ve stoğunu mu yönetecek? (3) Komisyon ve ödeme dağıtımı süreciniz olacak mı? Üç sorudan ikisi "evet" ise pazaryeri, ikisi "hayır" ise bayi portali sizin için doğru başlangıç olacaktır. Hibrit yapıyı baştan kurgulamak ise her iki yöne de büyüme esnekliği sağlar.
