#Sosyal Ticaretin Yükselişi
Social commerce, kullanıcının ürünü keşfettiği yerden ayrılmadan satın alabildiği bir e-ticaret modelidir. Instagram Shopping, Facebook Shop ve TikTok Shop, Türkiye pazarında özellikle moda, kozmetik ve ev dekorasyonu kategorilerinde geleneksel pazaryerlerinin alternatifi haline gelmiştir. Pinterest Shopping ve YouTube Shopping da büyüyen kanallar arasındadır.
Sosyal ticaretin başarısı, ürün katalogunun her platformun beklediği formata uygun şekilde sürekli senkronize tutulmasına bağlıdır.
#Meta Catalog ve Commerce Manager
Instagram Shopping ve Facebook Shop, ortak bir altyapı olan Meta Commerce Manager üzerinden yönetilir. Ürün katalogu üç yöntemle yüklenebilir: manuel ekleme, CSV/XML feed ve Catalog API. Profesyonel mağazalar için Catalog API tercih edilir çünkü stok ve fiyat güncellemeleri saniyeler içinde yansır.
Meta'nın katalog feed yapısı Google Shopping'e benzer ancak ek alanlar içerir: rich_text_description, video[], age_group, gender, material gibi özellikler, ürünün AR deneyimleri ve dinamik reklamlarda daha iyi performans göstermesini sağlar.
Instagram Shopping etiketleri için domain doğrulaması ve katalog onayı zorunludur; bu süreç bazen 2-3 hafta sürebilir.
#Facebook Pixel ve Conversions API (CAPI)
iOS 14.5 sonrası ATT (App Tracking Transparency) düzenlemesi nedeniyle yalnızca Facebook Pixel'e güvenmek artık yeterli değildir. Conversions API (CAPI), sunucu taraflı event gönderimi ile veri kaybını minimize eder.
İdeal kurulum hibrit modeldir: tarayıcı tarafında Pixel, sunucu tarafında CAPI çalışır. Aynı event'in iki kez sayılmaması için event_id ile deduplication uygulanır. Hashed e-mail, telefon ve external_id parametreleri match quality skorunu yükseltir.
#TikTok Shop Entegrasyonu
TikTok Shop, Türkiye'de yeni açılan ve hızla büyüyen bir kanaldır. Ürün yüklemesi TikTok Shop Partner API üzerinden yapılır. Live Shopping ve Affiliate Creator programları, TikTok Shop'un ayırt edici özellikleridir.
TikTok Pixel ve TikTok Events API, Meta CAPI ile aynı mantıkla çalışır. TikTok'un öne çıkan entegrasyon detayı, video ürün etiketlerinin (product anchor) doğrudan video metadata'sına bağlanmasıdır. Yaratıcı içerik üretimi, ürün feed'inden bağımsız ancak ürün ID'leriyle eşleşmeli şekilde planlanmalıdır.
#Checkout Modelleri: On-Site vs Off-Site
Sosyal ticaret platformlarında iki temel checkout modeli vardır:
- On-platform checkout: Kullanıcı, sosyal medyadan çıkmadan ödeme yapar. Komisyon oranı yüksektir (TikTok Shop'ta %5-8). Stok ve sipariş entegrasyonu kritik öneme sahiptir.
- Off-platform redirect: Kullanıcı kendi sitenize yönlendirilir. Komisyon yoktur, dönüşüm oranı daha düşüktür ancak müşteri verisi tamamen size aittir.
Marka stratejisine göre kanal başına farklı model seçilebilir.
#Stok Senkronizasyonu ve Çoklu Kanal Çakışması
Aynı stok birden fazla kanalda satışa açıldığında oversell riski doğar. Webhook tabanlı stok güncelleme, sipariş alındığı anda diğer tüm kanallara propagation yapmalıdır. Stok rezervasyon mekanizması, kanal bazında pessimistic locking ile uygulanmalıdır. Aksi takdirde aynı ürünü iki kanaldan eş zamanlı satıp birinde iade vermek zorunda kalmak yaygın bir hata kaynağıdır.
#Sipariş Yönetimi ve İade Süreçleri
Her sosyal kanalın iade politikası farklıdır. TikTok Shop, müşteri lehine 14 gün koşulsuz iade hakkı sunar ve satıcının iade kabul etmemesi durumunda otomatik iade verir. Bu nedenle iade akışı, sipariş yönetim sistemine event olarak push edilmeli ve muhasebe entegrasyonu otomatik tetiklenmelidir.
#i-Pazaryeri Entegrasyon Yaklaşımı
i-Pazaryeri, Meta Catalog API, TikTok Shop Partner API ve Pinterest Catalog API'lerini tek bir social commerce modülü altında toplar. Ürün katalogu kanal bazında özel başlık, görsel ve attribute setleri ile transform edilir. Conversions API ve TikTok Events API, sunucu taraflı event gönderimi için yerleşik gelir; deduplication otomatik yapılır. Stok senkronizasyon motoru, sosyal kanallar ve pazaryerleri arasındaki çakışmaları reactive bir mimariyle çözer. İade webhook'ları muhasebe sistemine doğrudan iletilir, böylece ekipler manuel mutabakat yükünden kurtulur.
